پرتکرارترین سوالات درباره IVF (آی وی اف) و پاسخ متخصصان به زبان ساده
IVF یا لقاح آزمایشگاهی یکی از رایجترین و مؤثرترین روشهای درمان ناباروری است. بسیاری از زوجها پیش از شروع این مسیر، با سوالات و دغدغههای زیادی روبهرو هستند. در این مقاله به سوالات متداول IVF به زبان ساده و بر اساس نظر متخصصان پاسخ دادهایم تا با آگاهی و آرامش بیشتری تصمیم بگیرید.
سوالات کلی درباره IVF
IVF دقیقاً چیست؟
IVF یا آی وی اف روشی است که در آن لقاح تخمک و اسپرم خارج از بدن و در محیط آزمایشگاه انجام میشود. پس از تشکیل جنین، جنین سالم به رحم منتقل میشود. به زبان ساده، IVF به طبیعت کمک میکند تا لقاح در شرایط کنترلشده انجام شود.
چه کسانی کاندیدای مناسب IVF هستند؟
- انسداد یا آسیب لولههای فالوپ
- ناباروری شدید مردانه (تعداد یا تحرک پایین اسپرم)
- اندومتریوز پیشرفته
- ناباروری با علت ناشناخته
- اختلالات تخمکگذاری مقاوم به درمان
- مشکلات ژنتیکی نیازمند بررسی قبل از لانهگزینی
- ناباروری مرتبط با افزایش سن
شانس موفقیت IVF چقدر است؟
شانس موفقیت آی وی اف به عوامل مختلفی بستگی دارد، اما سن زن مهمترین عامل است:
- زیر ۳۵ سال: ۴۰ تا ۵۰٪
- ۳۵ تا ۳۷ سال: ۳۵ تا ۴۰٪
- ۳۸ تا ۴۰ سال: ۲۵ تا ۳۵٪
- ۴۱ تا ۴۲ سال: ۱۵ تا ۲۵٪
- بالای ۴۳ سال: ۵ تا ۱۵٪
تفاوت IVF با IUI چیست؟
- IUI: تزریق اسپرم به داخل رحم، لقاح داخل بدن انجام میشود.
- IVF: لقاح در آزمایشگاه انجام شده و جنین به رحم منتقل میشود.
IUI سادهتر و کمهزینهتر است، اما برای ناباروریهای پیچیده، IVF اثربخشی بالاتری دارد.
سوالات درباره مراحل IVF
مراحل IVF به زبان ساده
- تحریک تخمدان با دارو
- پایش رشد فولیکولها با سونوگرافی
- تزریق نهایی hCG
- بازیابی تخمکها
- آمادهسازی اسپرم
- لقاح در آزمایشگاه
- کشت جنین (۳ تا ۵ روز)
- انتقال جنین به رحم
- انجام تست بارداری
آیا بازیابی تخمک دردناک است؟
خیر. این کار با بیهوشی سبک انجام میشود و معمولاً درد ندارد. ممکن است کمی ناراحتی خفیف بعد از عمل احساس شود که موقتی است.
انتقال جنین در IVF درد دارد؟
انتقال جنین بدون بیهوشی و تقریباً بدون درد انجام میشود و چند دقیقه بیشتر طول نمیکشد.
بعد از انتقال جنین نیاز به استراحت مطلق است؟
خیر. استراحت نسبی ۱ تا ۲ روز کافی است و استراحت مطلق تأثیری در افزایش موفقیت IVF ندارد.
سوالات درباره داروها و عوارض IVF
عوارض داروهای آی وی اف چیست؟
عوارض معمولاً خفیف و موقتی هستند:
- نوسانات خلقی
- سردرد
- نفخ شکم
- حساسیت محل تزریق
سندروم تحریک بیش از حد تخمدان (OHSS) چیست؟
در این حالت تخمدانها بیش از حد به داروها پاسخ میدهند. این عارضه نادر است (کمتر از ۵٪) و در مراکز تخصصی بهخوبی کنترل میشود.
آیا داروهای IVF باعث سرطان میشوند؟
خیر. مطالعات علمی نشان دادهاند داروهای آی وی اف باعث سرطان نمیشوند.
سوالات درباره جنین و نتایج IVF
در هر بار IVF چند جنین منتقل میشود؟
- زیر ۳۵ سال: ۱ تا ۲ جنین
- ۳۵ تا ۴۰ سال: ۲ جنین
- بالای ۴۰ سال: ۳ جنین یا بیشتر
امروزه انتقال تکجنینی برای کاهش خطر چندقلوزایی توصیه میشود.
جنینهای اضافی چه میشوند؟
جنینهای با کیفیت منجمد (فریز) میشوند و در سیکلهای بعدی قابل استفاده هستند.
تفاوت جنین تازه و فریز شده چیست؟
با روش انجماد پیشرفته، موفقیت انتقال جنین فریز شده تقریباً برابر با جنین تازه است.
بررسی ژنتیکی جنین (PGT) چیست؟
آزمایش ژنتیکی پیش از لانهگزینی برای تشخیص ناهنجاریهای ژنتیکی قبل از انتقال جنین انجام میشود و در موارد خاص توصیه میگردد.
سوالات درباره سبک زندگی، ورزش و هزینه IVF
قبل از IVF چه تغییراتی در سبک زندگی لازم است؟
- ترک سیگار و الکل
- کنترل وزن
- مصرف اسید فولیک و ویتامین D
- کاهش استرس
- تغذیه سالم
ورزش در دوران IVF چگونه باشد؟
ورزش سبک مجاز است، اما از فعالیتهای سنگین بهویژه بعد از بازیابی تخمک باید پرهیز شود.
رابطه جنسی در دوران IVF مجاز است؟
در برخی مراحل مجاز و در برخی مراحل (پس از بازیابی تخمک و انتقال جنین) محدود میشود.
هزینه IVF چقدر است؟
هزینه آی وی اف بسته به مرکز درمانی و روشهای کمکی متفاوت است و بخشی از آن ممکن است تحت پوشش بیمه باشد.
سوالات مهم درباره آینده IVF
چه زمانی باید تست بارداری داد؟
۱۰ تا ۱۴ روز بعد از انتقال جنین، آزمایش خون hCG انجام میشود.
اگر اولین IVF ناموفق بود چه میشود؟
ناموفق بودن یک سیکل به معنای پایان درمان نیست. معمولاً ۳ تا ۴ سیکل، شانس تجمعی بارداری را افزایش میدهد.
آیا IVF باعث یائسگی زودرس میشود؟
خیر. آی وی اف ذخیره تخمدان را کاهش نمیدهد.
سلامت کودکان حاصل از IVF چگونه است؟
کودکان حاصل از IVF از نظر سلامت تفاوت معناداری با سایر کودکان ندارند.
جمعبندی
IVF مسیری علمی و مؤثر برای درمان ناباروری است که با آگاهی، صبر و انتخاب مرکز درمانی مناسب میتواند به نتیجه مطلوب برسد. اگر سوال یا شرایط خاصی دارید، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.
